Innovation, Way of Life

Waarom het in de circulaire economie elke dag Earth Day is

Waarom het in de circulaire economie elke dag Earth Day is

Rosa Scholtens is gespecialiseerd in circulariteit en systeemverandering. Als onderzoeker, ondernemer, trendanalyst en ontwerper, is ze op zoek naar generatie overstijgende oplossingen voor problemen die het voortbestaan van onze aarde uitdagen. En wat is een betere dag dan Earth Day om haar inspirerende visie op circulariteit te delen: “Iets is nooit circulair op zichzelf.”

Welkom in de natuur
Je leest dit misschien van je telefoon, een iPad, je laptop. Of misschien lig je wel op je de bank, zit je op een stoel of op een yogamat. Misschien lees je dit in je tuin, in je werk- of studeerkamer. Of welke andere ‘alle dingen die je niet in de woonkamer kunt doen’ kamer dan ook. Waar je ook bent, welkom in de natuur. Want zonder de natuur zat jij nu niet op een stoel. Of was de vloer waar die stoel op staat nooit gelegd, geschilderd of gegoten. Je had geen mes gehad, geen bord, geen kopje om koffie in te schenken. Je had geen tv gehad, of een tv-meubel om je tv op te zetten. Je had geen bank, geen kleed of geen glas in de kozijnen van je raam.

Alles om ons heen is natuur

Alles wat we maken, kunnen we maken door de grondstoffen die we uit de natuur winnen. We mixen die op door de mens uitgedachte manieren en maken daar allerlei dingen van. Hoewel alles natuur is, kan niet alles wat we maken terug de natuur in. En dat is één van de grootste problemen van onze huidige tijd. We nemen meer grondstoffen dan de aarde kan regenereren. We nemen grondstoffen die  eindig zijn en zichzelf nooit vernieuwen (denk: ruwe olie, steensoorten). En we kunnen die grondstoffen vervolgens niet teruggeven aan de aarde. Mede dit zorgt ervoor dat Earth Overshoot Day, de dag dat we alle grondstoffen die de aarde in een jaar kan vernieuwen opmaken, steeds eerder valt.
Onze ogen zijn groter dan onze maag. Halverwege het jaar zitten we al helemaal vol. Maar we stoppen niet met eten 
Hoe komt dat? Door een combinatie van twee dingen: welvaart en een lineaire economie. In een lineaire economie maak je dingen om te gebruiken om ze vervolgens weer weg te gooien. In welvarende landen is een inzamelstructuur opgezet voor afval. Zodra jij het weg doet is het ‘weg’. Het proces daarna is weinig glamoureus: vaak gaan grondstoffen gewoon de verbrandingsoven in. Iets als een ‘afvalberg’ kennen we dus niet in Nederland.
Afval bewaren is veel te duur
Welvaart heeft ervoor gezorgd dat we ons steeds meer ‘dingen’ kunnen veroorloven – van auto’s en brandstof tot vlees en allerhande dingen voor in ons interieur en alledaagse leven. Die dingen zijn op een gegeven moment aan het eind van hun leven. Gewoon,  omdat jij er klaar mee bent. Of omdat ze letterlijk het leven laten en simpelweg niet meer werken. Doordat onze welvaart is gestegen consumeren we meer.

Meer consumptie is meer afval

Sommige grondstoffen hebben een bestemming. Zo scheiden we papier. Gebruikt papier kan namelijk weer aan de papierindustrie verkocht worden om nieuw papier van te maken. Plastic wordt voor het grootste deel hergebruikt. Al zijn er plasticsoorten waar we nog weinig tot niets mee kunnen. Het hergebruiken van afval noemen we recycling. Het hergebruiken van afval tot in de oneindigheid noemen we circulariteit. Met andere woorden: voor elk stadium van de lifecycle van de grondstof is er een oplossing.
Een circulaire economie is een samenwerkingsverband
Het is de realisatie dat we allemaal van elkaar afhankelijk zijn. Maar bovenal: dat we met z’n allen van de aarde afhankelijk zijn. Het is het besef dat grondstoffen eindig zijn, en dat we daar toch maar eens zuinig mee moeten gaan doen. Het is het zien van een noodzaak om voor elke grondstof in elk stadium een bestemming te hebben. Het is het elimineren van afval uit een samenleving. En dat vraagt verregaande samenwerking. Het vraagt andere businessmodellen, andere manieren van geld verdienen en uitgeven, het vraagt een radicaal andere manier van denken.
Iets is dus nooit circulair op zichzelf
Dat kan niet, omdat alle stappen voor en na jou bepalen of iets circulair is of niet. Circulariteit vraagt een paradigmashift. Eén waar jij ook onderdeel van bent. Want hoe beter we grondstoffen van elkaar scheiden, hoe eerder circulaire oplossingen realiteit worden. Dat is niet alleen in het belang van de aarde, maar in het belang van ons allemaal.
Happy Earth Day!