Duurzaam matras: hier kun je op letten

Een nieuw duurzaam matras kopen is het type aankoop dat we jarenlang voor ons uitschuiven, en als we dan eindelijk gaan kijken, worden we overspoeld door claims, keurmerken en termen die weinig zeggen als je niet weet waar je op moet letten. Want wat betekent het eigenlijk als een matras “OEKO-TEX gecertificeerd” is? En waarom staat er op het ene biologische latex-matras GOLS en op het andere niet?

Waarom keurmerken checken geen overbodige luxe is

Bij kleding of cosmetica controleer ik graag de ingrediënten en keurmerken. Maar bij een matras, iets wat ik letterlijk acht uur per dag inadem, had ik dat jarenlang niet gedaan. Terwijl juist matrassen een categorie zijn waar claims als “natuurlijk” en “eco” heel losjes worden gebruikt. Het probleem is dit: een matras ziet er altijd hetzelfde uit. Je kunt er niet doorheen kijken. En de meeste mensen, ikzelf inbegrepen, vergelijken modellen, hardheidsgraden en prijzen, maar stellen zelden de vraag: wat zit hierin, en hoe is dat gemaakt? Keurmerken geven een antwoord op die vragen. Maar dan moet je wel weten welk keurmerk wat meet.

OEKO-TEX Standard 100: de basischeck

OEKO-TEX Standard 100 is waarschijnlijk het keurmerk dat je het vaakst tegenkomt, ook bij matrassen. Het certificeert dat het eindproduct getest is op schadelijke stoffen en veilig is voor huidcontact. Dat is relevant en zegt iets waardevols: er zitten geen gevaarlijke chemicaliën in die direct schadelijk zijn. Wat het niet zegt: hoe het product is gemaakt, welke grondstoffen er zijn gebruikt en of de productieketen eerlijk en verantwoord is. OEKO-TEX Standard 100 is een goede basischeck, maar geen volledig beeld.

Eco-Institut: de luchtkwaliteit

Dit is het keurmerk dat ik het meest relevant vind als je wil weten wat je inademt terwijl je slaapt. Eco-Institut test niet alleen op wat er in het product zit, maar specifiek op wat het product uitstoot in de lucht: de zogenaamde emissies of off-gassing. Veel synthetische matrassen, en zeker nieuwe exemplaren, geven – net als meubels – vluchtige organische stoffen af. Dat is die bekende geur die een nieuw matras heeft. De geur trekt weg, maar de uitstoot stopt niet altijd even snel. Het Eco-Institut certificaat geeft zekerheid over de luchtkwaliteit in je slaapkamer. Dat is een onderscheid dat de meeste merken niet expliciet benoemen, maar dat, als je er even bij stilstaat, behoorlijk relevant is.

Lees ook: 7x natuurlijke en duurzame oplossingen voor gezond leven in huis

GOLS: biologisch latex

Net als een keurmerk voor biologisch katoen (GOTS) is er ook een keurmerk voor biologische latex: GOLS. GOLS staat voor Global Organic Latex Standard en is het keurmerk dat specifiek voor natuurlatex bestaat. Het garandeert dat de latex afkomstig is van gecertificeerde biologische rubberplantages, dat de productieketen controleerbaar is en dat er geen schadelijke chemicaliën zijn gebruikt bij de verwerking.

Waarom is dit relevant? Omdat “natuurlatex” geen beschermde term is. Er zijn matrassen op de markt die zichzelf als latex-matras presenteren, maar waarbij slechts een deel van de kern daadwerkelijk natuurlatex is; de rest is synthetisch of een mengsel. Een GOLS-certificaat maakt het verschil zichtbaar: óf de latex is biologisch gecertificeerd en traceerbaar, óf het is dat niet.

Een duurzaam matras met meerdere keurmerken

Een matras dat OEKO-TEX, Eco-Institut én GOLS-gecertificeerd is, is zeldzamer dan je zou denken. Het is ook een stuk transparanter: het zegt iets over de grondstoffen (GOLS), over de afwezigheid van schadelijke stoffen (OEKO-TEX) én over wat het matras in de lucht brengt terwijl jij erop slaapt (Eco-Institut).

De matrassen van Tuur® zijn gecertificeerd met zowel Eco-Institut als OEKO-TEX, en zijn opgebouwd uit 100% GOLS-gecertificeerd natuurlatex. Dat is zeldzaam in een markt waar je door de bomen het bos nauwelijks ziet. Ze bieden ook 120 nachten proefslapen, iets wat in deze categorie belangrijk is, want een matras beoordeel je niet op basis van de eerste indruk in een showroom.

Lees ook: waarom we bewuster stil mogen staan bij hoe we slapen

Een duurzaam matras duur?

Ik ben me ervan bewust dat matrassen met al deze certificeringen duurder zijn dan een doorsnee schuimmatras. Dat is een reël bezwaar, en ik wil het niet wegwuiven.

Wat wel helpt om te weten: een goed latex matras gaat gemiddeld twee tot drie keer langer mee dan een synthetisch schuimmatras. Tien tot vijftien jaar is realistisch, tegenover vijf tot zeven jaar voor de meeste alternatieven. Als je de prijs afzet tegen de levensduur, en tegen de omstandigheden waaronder het gemaakt is, verandert de berekening.

Bovendien: we investeren graag in kwalitatieve kleding, in eerlijk voedsel, in goede cosmetica. Een matras is de plek waar je een derde van je leven doorbrengt. Het is misschien wel de bewuste investering die het meeste teruggeeft.

Tot slot

Keurmerken geven geen honderd procent garantie af voor perfectie, dat schreef ik ook al over B Corp. Maar ze zijn een van de weinige manieren waarop je als consument grip kunt krijgen op het maken van goed geinformeerde en bewustere keuzes in je dagelijkse leven. Zeker in een categorie als matrassen, waar je letterlijk niet kunt zien wat erin zit. Keurmerken kunnen ook overweldigend zijn. Gelukkig hebben sites als Milieucentraal en The Substitute handige en betrouwbare overzichten van keurmerken op hun website staan. En als je een duurzaam matras wil kopen? Stel vragen voordat je koopt. En kies bewust, ook ’s nachts.